نقدی پیرامون فعالیت های رسانه های گروهی درافغانستان
کارویژه های رسانه ای
کریمی
درشماره گذشته به شکل بسیارفشرده واجمال تماسی روی چگونگی فعالیت رسانه های گروهی درکشورصورت گرفت، امابا توجه به گسترش فعالیت رسانه ها وکثرت رسانه های گروهی درافغانستان لازم به نظر میرسد تا تاملی برکارویژه های رسانه ای صورت گیرد.
برمبنای ارزش ها واصول حرفه ای ژورنالیزم رسانه ها مهمترین نقش ها را درجوامع انسانی بازی کرده، دربرابر جامعه ی انسانی حس مسولیت پذیری خاصی داشته اند.
1- نقش اطلاع رسانی یا Information To:
دادن معلومات واطلاعات درمسایل مختلف اجتماعی یکی از مهمترین نقش های اساسی رسانه ها میباشد.
امروزه رسانه ها ونقش رسانه ها جزلاینفک زندگی اجتماعی وخانواده ها شده است.
رسانه ها درخصوص معلومات واطلاعات عمومی نقشی را ایفامینمایند که بدون تردید بی بدیل وبی نظیر میباشد.
رسانه ها باپوشش خبری وسیع تمام رویدادهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی،فرهنگی وبرخورد های محلی، منطقه ای وجهانی را بدون کمترین تغییر دراسرع وقت با امانت داری کامل ومنصفانه به مردم رسانیده وازهیج کسی درمقابل این خدمات توقع مزد ندارند.
اکنون نقش رسانه ها در روند اطلاع رسانی تا انجا پیش رفته است که هرشخص وهرخانواده روزانه حداقل یک ساعت به پای اخذه های رادیویی وتلویزیونی وقت شان را صرف میکنند وتعداد از افراد با سواد روزانه بیشتر از10 دقیقه روزنامه میخوانند.
روی این اصل است که عصرکنونی را صاحب نظران ارتباطات به عصرارتباطات وجامعه اطلاعاتی Information Society نام گذاشته اند.به باور دانشمندان ارتباطات شاخصه زندگی ومهمترین عامل حرکت زندگی انسانهای امروزین اطلاعات واگاهی میباشد، تمام برنامه های سیاسی، اقتصادی واجتماعی درسطح ملی وبین المللی برمبنای اطلاعات صورت میگیرند که رسانه ها انرا فراهم میکنند.
رادیوتمام مرزهای طبیعی واجتماعی را درنوردیده و سخت ترین لایه های زندگی بدوی قبیلوی و فقررا شکافته است، سهولت های را که رادیوفراهم اورده است؛ در دورترین قریه ها ومناطق صعب العبور با یک اخذه کوچک رادیویی میتوان به کمترین هزینه از تمام رویدادهای جهان ومنطقه اطلاع بدست آورد.
انچه را مارشال مک لوهان دهکده ای جهانی تعبیر کرده است، درست دراتکا به نقش رسانه ها بوده واین مفهوم را تنها درفعالیت رسانه ها؛ بویژه رادیو میتوان جست وجو ودریافت کرد.
امروزه چیزی را که دانشمندان علوم اجتماعی جهانی شدن Globalization میپندارند، حاصل گسترش وکاروپیکار است که رسانه ها دربیشتر از ونیم قرن اخیر- روزنامه ها ورسانه های نوشتاری سابقه ای چندین قرنه دارند- درسطح ملی وبین المللی متحمل شده اند.
درشرایط کنونی جهان؛ تمام جریان های تجاری، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی وفرهنگی به شکل مستقیم به فعالیت رسانه ها وفناوری ارتباطی وابسته بوده درغیر این وابسته گی حتا یک دقیقه هم امکان پذیر نمیباشد.
به طورفشرده وکوتاه به صراحت میتوان ادعا کرد که جامعه ای امروزین انسانی درتمام ابعاد زندگی وابسته گی تام به معلومات واطلاعات داشته ولحظه ای هم نمیتواند بدون اگاهی از رویدادهای محلی، ملی وبین المللی زندگی نماید.
درچنین وضعی است که رسانه ها درکشورما گرفتاری بیماری مهلک ومزمن روزمره گی ونداشتن برنامه های اصولی وکارویژه ای میباشند.
رویدادهای ملی درافغانستان پس ازآن توسط رادیوهای محلی وملی به شکل ناقص تحت پوشش قرارگرفته، پخش میگردد که رادیوها ورسانه های برون مرزی آنرا با پالیسی نشراتی خاصی که دارند به خورد مردم وجامعه داده، درافکارعمومی ترزیق میکنند.
تولید درحرفه وکار رسانه ای مهترین بخش فعالیت رسانه ای را تشکیل میدهد که بدون یک ماستر پلان دقیق نشراتی وپالیسی نشراتی نمیتوان دست به تولید وکارهای خلاق زد وبدون تولید نمیتوان بقای ابرومندانه ای یک رسانه را تضمین کرد.
تعداد انگشت شماری ازرسانه ها درافغانستان اگرازپالیسی نشراتی حرفی برایش داشته باشد والی ازماستر پلان نشراتی هیج حرفی را رسانه های محلی وملی ما به خاطر ندارند واگرهم ماستر پلانی داشته باشند تعداد شان ازیک و دو نخواهد گذشت، زیرا اکثرا به فند های استوار اند که ممکن چندی بعد قطع گردد واین رسانه ها که فقط عنوان های کلانی را یدک میکشانند نوع برنامه ها ونشرات شان را دیکته ای دریافت میدارند وازجانبی درمیان کسانیکه درافغانستان درکارهای رسانه ای مصروف اند دقیقا کسانی اند که سواد معیاری کاردررسانه ها را نداشته ویا هم اگرسواد دارند؛ رمان، داستان وشعر را به قولی خودشان خوب میدانند روزنامه هم زیاد مطالعه کرده اند، از مطالعه وتحصیل حرفه ای معلومات حاشیه ای را عنوان میکنند.
تولید ایجاب افراد حرفه ای، با تجربه، فنی، بودیجه ی لازم وماستر پلان دقیقی رامینماید که رسانه های داخلی ما از همه این امکانات یا بی بهره اند ویا هم درحد اندک برخوردار میباشند.
روی این دلایل است که رسانه های داخلی ما به نداشتن تولید گرفتار بوده ناگزیر به برنامه متوسل میشوند که جز ضیاع وقت خودشان ومخاطبان شان چیزی دیگر درپی ندارد واین روند درنهایت خطرهای اجتماعی را درپی خواهد اورد.