تعیین دیپلومات های ویژه
سهم گیری بیشتر یا رقابت بیشتر
کریمی
جامعه جهانی- ابرقدرت های غرب- به رهبری ایالات متحده امریکا با شعارهای متعدد از جمله محوتروریزم، نابودی موادمخدر، کاهش فقر، انکشاف اقتصادی واجتماعی واستقرار یک نظام سیاسی مبتنی برارزش های دموکراسی، مردم سالاری وباثبات؛ حضور سیاسی ونظامی شان را درافغانستان ومنطقه توجیه کردند.
اما اکنون که بیشتر از هشت سال حضور نظامی وسیاسی غرب درافغانستان میگذرد فقر وگرسنه گی گسترده تروشدیدتر ازگذشته شده درخصوص ثبات وانکشاف اقتصادی واجتماعی هیج خبری نیست.
مواد مخدر طی هشت سال گذشته همیشه گراف روبه بالا داشته است. گفته میشود که ازچند سالی به اینطرف کارخانه های پروسس هیرویین وبعضی ادویه های خطرناک مخدر نیز درافغانستان تاسیس شده به فعالیت های وسیعی دست زده اند، یعنی اگر پیش ازاین افغانستان صرف تولید کننده موادخام مخدر بود اکنون از برکت حضور خارجیان زمینه های تولید، پروسس ومارکیت نیز درافغانستان فراهم شده است.
تامین امنیت وثبات سیاسی که یکی از پیش شرط های حضور خارجیان درافغانستان بود پس از هشت سال ونیم حضور نظامی بیش از سی کشور پر قدرت اکنون وزارت خانه ها مورد حمله مسلحانه قرار میگیرند وتروریست ها تا این اندازه توانایی پیدا کرده اند که وزارت خانه ای که به همسایه گی وزارت دفاع وریاست جمهوری قرار دارد سه ساعت گروگان میگیرند وبیش از 20 تن ماموران این وزارت را به قتل میرسانند.
دراکثر ولسوالی های سرحدی غرب ، شرق وجنوب کشور حضور دولت با پرسش های زیادی مواجه است که پاسخ به آن ها سال ها فرصت وتوانایی های فوق العاده ای از حکومت افغانستان میطلبد.
تطبیق قانون اساسی افغانستان وبرگزاری انتخابات سالم، شفاف وکاملا مردمی یکی دیگر ازمواردبود که همکاران بین المللی افغانستان وعده داده بودند، انها وعده سپرده بودند تا زمانیکه افغانستان به یک ثبات سیاسی واجتماعی دست نیافته است درتطبیق قانون اساسی وتامین ارزش های دموکراسی ومردم مدار، مردم افغانستان را کمک خواهند کرد وبه حکومت اجازه نخواهند داد تا از قدرت استفاده های غیر مشروع نماید.
ولی تعویق انتخابات عملا نشان داد که نه تنها کشورهای کمک کننده غربی وتیکه داران دموکراسی درجهان به این اقدام ناجایز حکومت افغانستان توجه نکردند که نماینده گی سازمان ملل متحد یا UNAMA هم به این موضوع هیج واکنشی نشان نداد وتایید نیز کرد.
با همه ی بی نتیجه گی حضور سیاسی ونظامی خارجیان درکشور، در سال جدید میلادی(2009) یک رقابت دیگری درمیان کشورهای حامی بوجود امده است که گاهی موجب تامل وحتانگرانی میشود.
هرچند حضور دوستان غربی درافغانستان همه تحت عنوان کمک به مردم افغانستان ودموکراسی بوده است ولی تعیین نماینده های ویژه درامور افغانستان- پاکستان توسط دولت های پر قدرت غربی این نکته را به ذهن ادم خطور میدهند که گویا افغانستان درمیان کشورهای توسعه طلب وپرقدرت غرب حیثت کشور حایلی را دارد که هیج یک به دیگری اجازه نمیدهد تا درمسایلی افغانستان دخالت وتسلط بیشتری داشته باشد.
ایالات متحده امریکا به عنوان سردار جنگ علیه تروریزم درافغانستان ومنطقه با برسر اقتدار قرار گرفتن اقای بارک اوباما، نماینده ویژه ای را در امور افغانستان وپاکستان گماشت که پس از ان کشورهای المان وانگلیستان درمقابل ایالات متحده نیز مبادرت به چنین اقدامی کردند.
تعیین دیپلومات های خاص درامورافغانستان وپاکستان توسط کشورهای پرقدرت، همکار ودرعین حال رقیب غربی گویای چه واقعیتی است؟
این اقدام کشورهای غربی درقبال افغانستان وپاکستان این واقعیت را آشکار مینماید که افغانستان به حیث یک نقطه استراتیژیک منافع غرب درمنطقه تشخیص شده به این اساس است که هیج یک اقدام جدی وموثری را درمقابل همدیگر درافغانستان برنمی تابند.
تنها وجه اشتراک وتوجیه حضورکشورهای غربی درافغانستان ومنطقه مبارزه علیه تروریزم وافراط گرایی است؛ علاو براینکه حضور این قدرت ها پس از جنگ دو ماهه علیه طالبان هیج موثریتی درکاهش قدرت تروریزم درافغانستان ومنطقه نداشته است بعضا ازنوع رقابت پنهانی میان قدرت های غربی درافغانستان نیزحرف های فاش میشود.
گفته میشود نیروهای انگلیسی که بیشتر درولایت پر اشوب هلمند مستقر هستند ارتباط دوامداری با طالبان دارند. به باور کارشناسان یکی از عواملی که درناکامی جامعه جهانی روی اهداف مشخص درافغانستان تاثیر گذار بوده است عدم توافق نظروتضاد منافع انان درمنطقه به نظر می آید.
به هرترتیب کشورهای غربی بیش از اینکه درجهت مبارزه با تروریزم، کاهش فقرواستقرار یک نظام سیاسی مردمی ودموکراتیک با مردم افغانستان کمک کنند چنین به نظر میرسد که برمسایلی دیگری درمیان خود در رقابت هستند.
این موضوع درحد افغانستان هم ختم نمیشود بلکه فراترازاین است؛ تا انجا که کشورهمسایه ما پاکستان که زمانی یگانه حامی ومنبع تمویل وتجهیز طالبان بود اکنون همین طالبان سبب شده است که به این قوت هسته وی اسیا نیز قدرت های غربی به دیده حایل بنگرند.
نتیجه واقدامات هشت سال ونیم حضور ابرقدرت های غربی درافغانستان چنین نشان میدهد که تعیین دیپلومات های ویژه از سوی این قدرت های رقیب در امور افغانستان وپاکستان نمایانگرسهم گیری بیشتردرمبارزه مشترک نبوده بلکه نشان دهند ه رقابت بیشتر میان انها درمنطقه میباشد.
گفتنی است که نماینده های ویژه ایالات متحده، انگلیستان وآلمان آقایان ریچاردهوالبروک ، کوپر کلد وبرند موتسل بورگ درپیش برد ماموریت های شان درمنطقه سابقه ی درخشانی دارند ودرخصوص مسایل سیاسی افغانستان- پاکستان ومنطقه آگاهی لازم ومعلومات کافی دراختیاردارند.
هرچند ظاهرا کشور های کمک کننده از یک افغانستان مستقل شعار میدهند ولی از اقدامات انها چنین برمی اید که نه تنها افغانستان مستقل نیست که درنزد همین کشورها حثیت کشوری حایلی را دارد که رقابت برسر منافع انان درافغانستان فوق العاده شدید میباشد.
آنچه برای ما درخور اهمیت است این است که درقبال فعالیت های سیاسی وغیر سیاسی کشورهای کمک کننده درکشورمراقب باشیم ونباید به انها تا این حد اجازه داد که رقابت میان قدرت های رقیب سبب بربادی حیات سیاسی وملی ما گردد.